W jednej ze spółek technologicznych z centralnej Polski problem zaczął się od rutynowego audytu przeprowadzanego przed wejściem inwestora. Analiza wykazała, że przez dwa lata firma nieprawidłowo kwalifikowała część wydatków marketingowych jako koszty uzyskania przychodu. Dodatkowo błędnie rozliczano leasing samochodów i amortyzację wybranych aktywów cyfrowych.
Na pierwszy rzut oka nie wyglądało to groźnie. Jednak po przeliczeniu zaległości podatkowych, odsetek i potencjalnych korekt wartość ryzyka przekroczyła 1,8 mln zł. Inwestor zażądał dodatkowych zabezpieczeń, a proces wejścia kapitałowego opóźnił się o kilka miesięcy.
Eksperci rynku podatkowego podkreślają dziś, że największym zagrożeniem dla przedsiębiorstw nie są już same kontrole skarbowe. Coraz większym problemem staje się brak aktualnej wiedzy i funkcjonowanie według interpretacji sprzed kilku lat.
Polski CIT staje się coraz bardziej skomplikowany
Podatek dochodowy od osób prawnych należy obecnie do najbardziej dynamicznie zmieniających się obszarów prawa podatkowego. W ostatnich latach przedsiębiorcy musieli mierzyć się m.in. ze zmianami dotyczącymi estońskiego CIT, podatku minimalnego, limitowania kosztów finansowania dłużnego czy nowych zasad amortyzacji.
Ministerstwo Finansów regularnie publikuje nowe interpretacje oraz objaśnienia podatkowe, które wpływają na praktykę rozliczeń przedsiębiorstw. Jednocześnie organy podatkowe coraz częściej korzystają z zaawansowanej analizy danych finansowych oraz porównywania wskaźników rentowności pomiędzy firmami z tej samej branży.
Według danych Ministerstwa Finansów liczba kontroli celno‑skarbowych zakończonych wykryciem nieprawidłowości utrzymuje się na bardzo wysokim poziomie, a administracja skarbowa coraz szerzej wykorzystuje narzędzia cyfrowe do analizy danych finansowych przedsiębiorstw.
Szczególnie ryzykowne stają się dziś obszary związane z:
- kwalifikacją kosztów podatkowych,
- rozliczaniem leasingu,
- amortyzacją środków trwałych,
- transakcjami z podmiotami powiązanymi,
- dokumentacją podatkową.
Coraz częściej błędy wychodzą na jaw nie podczas klasycznej kontroli, ale przy due diligence, badaniu sprawozdań finansowych lub analizie prowadzonej przez bank finansujący działalność firmy.
Firmy najczęściej popełniają te same błędy
Doradcy podatkowi wskazują, że w praktyce powtarzają się podobne problemy:
- błędna kwalifikacja wydatków do kosztów uzyskania przychodu,
- nieaktualne podejście do leasingu operacyjnego,
- nieprawidłowe rozliczenie amortyzacji,
- brak spójności pomiędzy rachunkowością a rozliczeniami CIT,
- niewłaściwe dokumentowanie transakcji z podmiotami powiązanymi.
W jednej ze spółek produkcyjnych organ podatkowy zakwestionował rozliczenie kosztów usług niematerialnych świadczonych przez podmiot powiązany. Po analizie dokumentacji uznano, że część wydatków nie została odpowiednio udokumentowana biznesowo. Korekta CIT objęła trzy lata działalności firmy.
– Wiele przedsiębiorstw nadal funkcjonuje według praktyki sprzed kilku lat, mimo że interpretacje i podejście organów podatkowych wyraźnie się zmieniły – mówi doradca podatkowy współpracujący z firmami produkcyjnymi i handlowymi. – Największy problem pojawia się wtedy, gdy księgowość, controlling i zarząd nie mają wspólnego podejścia do ryzyka podatkowego.
Według raportów OECD dotyczących podatku CIT oraz międzynarodowych rozliczeń podatkowych administracje skarbowe na całym świecie coraz mocniej koncentrują się na analizie rentowności i przepływów finansowych przedsiębiorstw.
Przedsiębiorcy coraz częściej inwestują w praktyczne szkolenia podatkowe
Rosnąca liczba zmian sprawia, że firmy coraz częściej przygotowują działy finansowe do nowych obowiązków jeszcze przed pojawieniem się problemów. Dużym zainteresowaniem cieszą się specjalistyczne szkolenia CIT: https://szkolenia-bdo.pl/i/szkolenia-cit.html, które omawiają praktyczne rozliczenia podatku dochodowego, aktualne interpretacje oraz najczęstsze błędy wykrywane podczas kontroli.
W przypadku większych przedsiębiorstw szczególne znaczenie mają również szkolenia ceny transferowe: https://szkolenia-bdo.pl/i/szkolenia-ceny-transferowe.html, ponieważ organy podatkowe coraz dokładniej analizują transakcje pomiędzy podmiotami powiązanymi oraz poziom stosowanych marż.
Coraz więcej firm rozwija także kompetencje całych zespołów finansowych poprzez kompleksowe szkolenia podatkowe: https://szkolenia-bdo.pl/i/szkolenia-podatkowe.html obejmujące CIT, VAT, rachunkowość i analizę ryzyka podatkowego.
W podatkach największym ryzykiem staje się dziś rutyna
Eksperci rynku finansowego są zgodni: firmy, które traktują rozliczenia CIT wyłącznie jako obowiązek księgowy, mogą w kolejnych latach coraz mocniej odczuwać skutki zmian podatkowych.
Zmieniają się nie tylko przepisy, ale również sposób analizowania danych przez administrację skarbową. Organy podatkowe coraz częściej wykorzystują automatyzację, analizę wskaźników finansowych i porównywanie danych branżowych.
Jeszcze kilka lat temu wiele błędów pozostawało niezauważonych. Dziś nawet niewielkie nieprawidłowości mogą uruchomić szczegółową analizę rozliczeń przedsiębiorstwa.
W obszarze CIT doświadczenie sprzed kilku lat przestaje wystarczać. Firmy, które regularnie aktualizują wiedzę działów finansowych i świadomie zarządzają ryzykiem podatkowym, zyskują dziś nie tylko większe bezpieczeństwo, ale również przewagę konkurencyjną.
